Nie mogę się skupić. Czy to na pewno ADHD?
Czytasz tę samą wiadomość kilka razy. Zaczynasz zadanie, po chwili zajmujesz się innym. Zapominasz o terminie. Trafiasz na opis ADHD i rozpoznajesz w nim swoje trudności.
To powód, żeby przyjrzeć się im bliżej. Nie wystarcza jednak do postawienia diagnozy.
Problemy z koncentracją występują również przy zaburzeniach lękowych, depresji i niedoborze snu. Po doświadczeniu traumatycznym uwagę utrudniają między innymi natrętne wspomnienia i ciągła czujność. Znaczenie mają także stan zdrowia, przyjmowane leki i używki.
Dlatego podczas diagnozy pytam nie tylko o to, co dzieje się teraz. Ważne jest, kiedy trudności się zaczęły. Czy podobne objawy występowały w dzieciństwie? Jak wyglądały nauka, wykonywanie poleceń i organizowanie codziennych spraw?
ADHD zaczyna się w dzieciństwie. W diagnozie u dorosłych szukamy informacji o objawach obecnych przed 12. rokiem życia. Późne rozpoznanie nie oznacza późnego początku.
Dobre oceny nie wykluczają ADHD. Warto zapytać, ile wysiłku wymagała nauka i jak dużo pomocy było wtedy potrzebne przy organizacji. Same szkolne wyniki nie opisują wszystkich trudności.
Sprawdzamy też różne sytuacje. Co dzieje się w pracy, w domu i w relacjach? Czy problem dotyczy wielu zajęć, czy pojawił się głównie w okresie bezsenności albo obniżonego nastroju?
Nie zawsze trzeba wybrać jedną przyczynę. ADHD współwystępuje z innymi zaburzeniami. Rozpoznanie lęku czy depresji nie zamyka więc dalszej diagnostyki.
Na konsultację przygotuj konkretne przykłady z obecnego życia i dzieciństwa. Jeśli masz dawne opinie lub dokumentację, zabierz je. Nie musisz pamiętać wszystkiego.
Kwestionariusze i testy pomagają w ocenie. Ich wynik nie zastępuje wywiadu ani sprawdzenia innych przyczyn objawów.
Celem diagnozy jest ustalenie, skąd biorą się trudności i jaka pomoc odpowiada Twoim potrzebom.
Hanna Świerczewska
Psycholog, psychotraumatolog, psychoonkolog
Jeśli chcesz porozmawiać o swojej sytuacji, zapraszam na konsultację online.
Komentarze